Wikilab: /* De parasiet */

2014-02-10T07:45:06Z

‎De parasiet

Wikilab: 1 revision

2014-01-22T21:20:46Z

1 revision

Wikilab: /* Toxoplasmose bij de mens */

2013-12-25T08:07:20Z

‎Toxoplasmose bij de mens

Nieuwe pagina

{{cat}}
==De parasiet==
Toxoplasma gondii is een wereldwijd verspreide protozaire parasiet. Alle warmbloedigen (incl. de mens) zijn potentieel tussengastheer. Voor de sexuele voortplantingscyclus (met vorming van infectieuze oöcysten) hangt hij echter af van de kat(achtigen).<ref>{{Taylor}}</ref><ref name=craig>{{Craig}}</ref>

Er overheersen drie genotypes. De stammen die in Zuid-Amerika circuleren blijken genetisch diverser dan deze in US/EU.<ref>{{#pmid:16707050}}</ref> Dit werd gebruikt om gevallen van herinfectie bij de mens - wat normaal niet mogelijk is - te verklaren.<ref>{{#pmid:19032062}}</ref>

===Levencyclus===
In de eindgastheer, de kat, speelt zich een '''entero-epitheliale cyclus''' af thv het darmepitheel. Bij een eerste contact resulteert dit 3-10d later in de vorming van oöcysten die met de faeces gedurende hooguit twee weken worden uitgescheiden. Het duurt dan nog 1 to 5d afhankelijk van de omgevingsomstandigheden eer de oöcysten infectieus zijn en kunnen, opnieuw afhankelijk van het klimaat, dat meerdere maanden blijven. Na een herhaald contact worden er zelden nog oöcysten uitgescheiden.

Bij de tussen- '''en''' de eindgastheer vindt er een '''extra-epitheliale cyclus''' plaats met vorming van ''slapende'' weefselcysten in gans het lichaam. Deze cysten vormen dan een besmettingsbron voor de eindgastheer. Bij de kat zelf kunnen de cysten gereactiveerd worden tgv immunodepressie, in het bijzonder door FIV. Het komt echter nooit meer tot een hernieuwde uitscheiding van oöcysten.

[[File:Toxoplasmosis_life_cycle_en.svg|800px]]

===Infectiewegen===
#opname van '''weefselcysten''' (bradyzoïeten) uit besmet vlees: belangrijkste infectiewijze voor kat (prooidieren) '''en''' mens (niet of onvoldoende verwarmd vlees)
#opname van '''oöcysten''' uit met (katten)faeces gecontamineerd voedsel of water: enige infectiewijze voor niet-carnivore tussengastheren. Katten zelf kunnen zich tevens op deze wijze besmetten maar het komt slechts bij 20% tot uitscheiding van oöcysten, bovendien is de vorming ervan uitgesteld tot 18d of meer post-infectie. <ref>{{#pmid:8973406}}</ref><ref>{{#pmid:9226953}}</ref><ref>{{#pmid:12197119}}</ref>
#'''congenitale''' transmissie van tachyzoïeten: foeti kunnen zich zowel transplacentair als via de moedermelk (lactogeen) besmetten.
#overdracht via transplantatie en transfusie zijn eveneens mogelijk maar epidemiologisch uiteraard van ondergeschikt belang.<ref>{{#pmid:10530326}}</ref>

De parasiet werd tevens aangetroffen in teken. In hoeverre teken de parasiet kunnen overdragen op warmbloedigen is onduidelijke en eerder te beschouwen als een toevallige en doodlopende transmissie.<ref>{{#pmid:19061272}}</ref>

Toxoplasma overleeft ook in zeewater en is al meerdere keren fataal gebleken voor zeezoogdieren. Besmetting van estuaria geschiedt vermoedelijk langs drainage- en rioolwater afgevoerd uit verstedelijkte gebieden waar veel katten leven.<ref>{{#pmid: 14580799}}</ref><ref>{{#pmid: 17692867}}</ref><ref>{{#pmid: 21916048}}</ref>

Eénmaal geïnfecteerd persisteert de infectie levenslang zowel bij eind- als tussengastheer.

==De ziekte==

===Toxoplasmose en FIV===
Om wille van de immunosupressieve effecten van FIV-infectie is het '''risico''' op het ontwikkelen van klinische toxoplasmose groter. Dit kan op twee manieren
*FIV surinfectie van een IgG+ kat met '''reactivatie'''
*Toxoplasma surinfectie van een FIV+ kat met '''doorbraak''' van de parasiet

De '''excretie''' van oöcysten bij FIV+ katten
*duurt niet langer dan bij FIV- dieren
*herhaalt zich NIET na reactivatie

De belangrijkste '''letsels''' veroorzaakt door de parasiet in aansluiting met een FIV-complicatie zijn
#Interstitiële pneumonie
#levernecrose
#anterieure en/of posterieure uveïtis

De '''seroconversie''' tegenover Toxoplasma kent enkele opmerkelijke afwijkingen
*IgM: bereikt lagere titers maar kan tot 4m persisteren
*IgG: bereikt lagere titers en de maximumtiter wordt sneller bereikt
*Zowel IgM+/IgG- als IgM+/IgG+ FIV katten hebben een reëel risico voor het ontwikkelen van klinische toxoplasmose/

'''Therapeutisch''' is [[Gepotentieerde sulfonamiden|trimetoprim-sulfa]] mogelijk effectiever dan [[clindamycine]]. Over '''preventieve therapie''' naar analogie van HIV-patiënten is er momenteel geen officieel standpunt. Voorlopig ontbreekt het ons aan een eenvoudige en toegangelijke merker die de ernst van immunosupressie en dus het risico op doorbraak of reactivatie objectief inschat.

===Toxoplasmose bij de mens===
Toxoplasmose is een zoönose met mogelijke ernstige gevolgen, in het bijzonder bij zwangere vrouwen omwille van het potentieel risico voor de foetus. Overdracht van moeder op foetus neemt toe naarmate de zwangerschap vordert, maar de gevolgen voor het ongeboren kind zijn zwaarder naarmate de infectie eerder plaatsvindt. Voor W26 (2de trim) wordt hydrocefalus, microcefalie, encefalitis, chorioretinitis en thrombocytopenie gezien, in het 3de trimester kan de infectie asymptomatisch blijven of resulteren in een uitgestelde chorioretinitis.

HIV+ patiënten en transplants onder immunosuppressieve therapie vormen een tweede risicogroep. Zij hebben een verhoogd risico op encefalitis en chorioretinitis, meestal tgv een reactivatie van een eerdere besmetting.

Het blijft een hardnekkige maar onjuiste overtuiging dat mensen vooral geïnfecteerd geraken door katten. Meerdere studies hebben aangetoond dat er helemaal geen relatie te vinden is tussen toxoplasmose en het hebben van een kat van welke leeftijd dan ook, jagend of niet noch met het schoonmaken van de kattenbak. <ref name=cook>{{#pmid:10894691}}</ref><ref name=kapperud>{{#pmid:8712198}}</ref><ref name=bobic>{{#pmid: 9794128}}</ref> Sterker nog: honden zijn een waarschijnlijker (passieve) transmissiebron dan katten. Wellicht omdat honden gebrand kunnen zijn op (katten)feces en zo oöcysten overdragen op de handen en kleren van hun baasje.<ref>{{#pmid: 9477489}}</ref>

Wat zeker wel risico's inhoud is <ref name=cook/><ref name=kapperud/><ref name=bobic/>
* eten van onvoldoende verhit vlees, in het bijzonder lamsvlees maar potentieel alle vlees kan besmet zijn
* drinken van rauwe melk, vooral geitenmelk
* besmette groenten en fruit
* werken in de tuin, contact met besmette grond
* contact met geaborteerd materiaal van geiten of schapen

'''Ongeacht seropositiviteit''' tegenover Toxoplasma luidt het advies aan zwangere vrouwen en immunosuppresieve of immuno-incompetente individuen:
* '''strikte hygiëne''' voor en tijdens het bereiden en consumeren van voedsel
** wassen handen na contact aarde
**wassen handen + messen na contact rauw vlees
**wassen groenten en fruit
**wassen handen na opschonen kattenbak
* '''Goed bakken''' van alle vlees, geen rauw vlees of melk, enkel gezuiverd of gekookt water.

==Diagnose==
'''Er bestaat geen diagnostische test die klinische toxoplasmose bewijst.''' Serologische en PCR resultaten dienen steeds geïnterpreteerd te worden in het licht van
#symptomen en klinische onderzoek
#uitsluiting van andere oorzaken
#respons op therapie

===Microscopisch faecesonderzoek===
Heeft geen nut voor een klinisch geval. Symptomen treden immers op als de uitscheiding al lang gepasseerd is.

Wel zinvol voor het inschatten van het zoönotisch risico, met de beperking dat de oöcysten morfologisch niet onderscheiden kunnen worden van andere apathogene coccidia en niet de gevoeligheid van PCR.

===PCR===
*Kattenfaeces: voor klinische gevallen, opnieuw geen enkel nut. Wel zeer gevoelige methode voor het opsporen van oöcysten en dus actieve uitscheiders.
*Weefsels, geaborteerde foeti: detectie van cysten correleert opnieuw niet met actieve klinische infectie. Wel nuttig voor het opsporen van infectieus materiaal.
*Bloed, CSV, oogkamervocht: kan positief zijn bij overigens asymptomatische dieren.

Samengevat is PCR belangrijk in het opsporen van uitscheiders en besmettelijk materiaal maar is voor klinische gevallen hooguit ondersteunend.

===Serologie kat===
Seropositiviteit bewijst geenszins klinische toxoplasmose, enkel dat er contact is geweest met de parasitiet en of dit lang geleden dan wel recentelijk heeft plaatsgevonden.
*IgM wordt 2-4w na infectie positief en dit tot 16w
*IgG wordt 3-4w na infectie positief en dit voor jaren, en wellicht levenslang

{| class= "wikitable" style="margin: 1em auto 1em auto;"
!IgG
!IgM
!Interpretatie
|-
|Neg
|Neg
|Immuno-naïef
|-
|Pos
|Neg
|Oud contact
|-
|Neg
|Pos
|Zeer recente infectie <4w
|-
|Pos
|Pos
|Recente infectie <16w
|}
*IgM+ op CSV of oogkamervocht werd enkel vastgesteld bij encefalitis resp uveïtis veroorzaakt door Toxoplasma.

*Seroconversie in geval van co-infectie met [[FIV]] verloopt anders. Zie hoger.

Vanuit zoönotisch standpunt kan men stellen dat IgG+ katten geen risico vormen aangezien ze de parasiet niet meer uitscheiden.

==Referenties==
{{Reflist}}

==Links==
*[[Toxoplasma antistoffen]]
*[[Toxoplasma gondii PCR]]
*[[wikipedia:Toxoplasma gondii|Wikipedia]]

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 Toxoplasma gondii is een wereldwijd verspreide protozaire parasiet. Alle warmbloedigen (incl. de mens) zijn potentieel tussengastheer. Voor de sexuele voortplantingscyclus (met vorming van infectieuze oöcysten) hangt hij echter af van de kat(achtigen).<ref>{{Taylor}}</ref><ref name=craig>{{Craig}}</ref>
-Er overheersen drie genotypes. De stammen die in Zuid-Amerika circuleren blijken genetisch diverser dan deze in US/EU.<ref>{{#pmid:16707050}}</ref> Dit werd gebruikt om gevallen van herinfectie bij de mens - wat normaal niet mogelijk is - te verklaren.<ref>{{#pmid:19032062}}</ref>
+Er overheersen drie genotypes. De stammen die in Zuid-Amerika circuleren, blijken genetisch diverser dan deze in US/EU.<ref>{{#pmid:16707050}}</ref> Dit gegeven werd gebruikt om gevallen van herinfectie bij de mens - wat normaal niet mogelijk is - te verklaren.<ref>{{#pmid:19032062}}</ref>
 ===Levencyclus===

← Oudere versie	Versie van 22 jan 2014 om 21:20
(geen verschil)

Toxoplasmose - Bewerkingsoverzicht

Wikilab: /* De parasiet */

Wikilab: 1 revision

Wikilab: /* Toxoplasmose bij de mens */